Biegunka

  • Biegunka u dzieci
    Biegunka u dzieci

© dr n. med. Krzysztof Piwowarczyk, mgr farm. Ilona Ślugaj. Redakcja naukowa: prof. dr hab. med. Teresa Jackowska.  

LUŹNE STOLCE CZY JUŻ BIEGUNKA....

Biegunka jest stanem chorobowym polegającym na oddawaniu przez dziecko płynnych stolców w ilości większej niż 3 na dobę lub gdy występuje częste oddawanie płynnego stolca z krwią lub śluzem. Należy wiedzieć, że podczas biegunki nie następuje efekt potocznie nazywany „wszystko przez dziecko przelatuje” – jeśli nie podamy dziecku nic do jedzenia ani do picia, to nadal może ono wydalać płynne stolce. Biegunka powstaje najczęściej w wyniku infekcji wirusowej jelit, taka biegunka jest najczęściej nieszkodliwa i ustępuje w ciągu 2-3 dni. Niekiedy przyczyną biegunki może być infekcja bakteryjna – ma ona wtedy z reguły cięższy przebieg (często z gorączką). Biegunką nie jest oddawanie luźnego stolca w normalnej częstotliwości. 

Ostrej biegunce może towarzyszyć ból brzucha, gorączka i osłabienie; może także dojść do odwodnienia organizmu wskutek utraty płynów. Należy pamiętać, że dzieci odwadniają się bardzo szybko. U noworodków i małych niemowląt odwodnienie może zagrażać życiu.

 

KIEDY OBJAWY BIEGUNKI u dziecka MOGĄ BYĆ NIEPOKOJĄCE I NALEŻY SKONTAKTOWAĆ SIĘ Z LEKARZEM?

  • Gdy biegunka występuje u noworodka, niemowlęcia, u dziecka chorującego na choroby przewlekłe.
  • Gdy biegunce towarzyszy wysoka gorączka lub gdy biegunka wpływa na stan ogólny dziecka i powoduje znaczne osłabienie.
  • Gdy w stolcu pojawia się krew.
  • Gdy podczas biegunki występują wymioty lub gdy biegunka jest tak gwałtowna, że nie jest możliwe uzupełnienie niedoboru płynów.
  • Jeśli istnieje podejrzenie, że biegunka ma związek z przyjmowanymi lekami.
  • Jeśli biegunka u dziecka trwa dłużej niż 2-3 dni.
  • Jeśli dieta, nawodnienie i zastosowane doraźnie leki bez recepty nie pomagają i biegunka się przedłuża.

POSTĘPOWANIE W BIEGUNCE U DZIECI

W przypadku biegunki należy ustalić, czy wpływa ona na stan ogólny dziecka – to znaczy, czy dziecko jest w stanie przyjąć co najmniej tyle płynów, ile wydaliło. W biegunce najważniejsze jest właściwe nawodnienie dziecka, a im mniejsze dziecko, tym jest to ważniejsze. Dziecko odwadnia się szybko, a niemowlę bardzo szybko. Niezależnie od nasilenia biegunki należy dziecko poić płynami obojętnymi lub specjalnymi płynami uzupełniającymi elektrolity, dostępnymi jako dietetyczne środki spożywcze. Można, a niekiedy trzeba zastosować kilkugodzinną przerwę w karmieniu (tym krótsza im młodsze dziecko). Następnie należy zastosować dietę taką, jak przed zachorowaniem. Głodzenie dziecka poprzez dalsze stosowanie ograniczeń pokarmowych jest niewskazane. Uzupełnienie niedoborów pokarmowych powinno nastąpić zaraz po ustąpieniu biegunki.

W wielu przypadkach łagodniejszej biegunki samo postępowanie dietetyczne i doustne nawodnienie dziecka skutecznie pozwala opanować objawy. W ostrej fazie biegunki powinno się oszczędzać jelita i podawać dziecku wyłącznie potrawy lekkostrawne, aczkolwiek nie należy stosować głodówki, która pogłębia niedożywienie w tym okresie. Podczas biegunki należy przyjmować dużo płynów w postaci płynów obojętnych (np. wody) i uzupełniać nawodnienie doustnymi płynami nawadniającymi dostępnymi w aptekach jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, a stanowiącymi źródło elektrolitów. Nie należy pić płynów bardzo słodkich i soków owocowych. W biegunkach bakteryjnych potrzebne jest leczenie przyczynowe. W celu opanowania ostrej fazy biegunki można zastosować przeciwbiegunkowe leki bez recepty. Należy pamiętać, że są one przeznaczone wyłącznie do leczenia doraźnego. Nie należy ich stosować u małych dzieci – należy zawsze sprawdzić w ulotce dołączonej do opakowania od jakiego wieku można lek zastosować. W leczeniu biegunki wspomagająco stosujemy również probiotyki, aby przywrócić równowagę bakteryjną przewodu pokarmowego – patrz rozdział  "PROBIOTYKI".

LEKI STOSOWANE W BIEGUNCE U DZIECI

Samodzielne leczenie biegunki należy zacząć, w miarę możliwości, od diety, nawodnienia doustnego (przyjmowania zwiększonej ilości płynów) i leków osłaniających śluzówkę przewodu pokarmowego. Leki hamujące ruchy robaczkowe jelit należy stosować doraźnie i przez krótki czas, np. w podróży. W przypadku leczenia dzieci należy sprawdzić w ulotce od jakiego wieku można lek zastosować.
Większość biegunek to są biegunki wirusowe, w związku z tym każde zastosowanie leków przeciwbakteryjnych należy rozważyć a najlepiej omówić z lekarzem.

Doustne płyny nawadniające stosowane w celu uzupełnienia płynów i elektrolitów są dostępne w aptekach bez recepty jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Facebook